Ընդհանուր տվյալներ
34-ամյա տղամարդ
Կյանքի և հիվանդության անամնեզ
Հիվանդի խոսքով առաջին փոքր կարմրավուն օջախը նկատել է մոտ 2 տարի առաջ՝ գլխամաշկի մազերի սահմանագծի շրջանում։ Սկզբնական շրջանում օջախը փոքր էր և պարբերաբար անհետանում էր։ Վերջին 8 ամիսների ընթացքում հիվանդությունը սկսել է ավելի հաճախ սրվել։ Մոտ 3 ամիս առաջ հիվանդը նկատել է նոր օջախներ՝ արմունկների և ծնկների շրջանում, իսկ վերջին 1 ամսվա ընթացքում՝ մեջքի և գոտկային հատվածում։ Տանը ինքնուրույն օգտագործել է. խոնավեցնող քսուք, ցինկ պարունակող քսուք, հակասնկային քսուք՝ մտածելով, որ «սունկ է»։ Հակասնկային բուժումից էական փոփոխություն չի նկատել։ Վերջին սրացումից մոտ 1 ամիս առաջ ունեցել է վերին շնչուղիների վիրուսային վարակ։ Ամբողջական բժշկական փաստաթուղթ չի ունեցել, հակաբիոտիկ չի ընդունել։ Հիվանդը նշում է, որ վերջին ամիսներին աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունն ու սթրեսը զգալիորեն ավելացել են։ Ընտանեկան անամնեզ Հոր մոտ առկա է մաշկի նմանատիպ հիվանդություն, որը, ըստ հիվանդի, «պսորիազ» է և սկսվել է մոտ 40 տարեկանում։ Դեղորայքային անամնեզ Մշտական դեղորայք չի ընդունում։ Համակարգային կորտիկոստերոիդներ երբևէ չի ստացել։ Հոդային անամնեզ. հիվանդը նշում է, որ երբեմն առավոտյան 10–15 րոպե տևողությամբ «կարկամություն» է զգում մատների շրջանում, սակայն ցավ կամ այտուց չի նկատում։ Դակտիլիտ, կրունկների ցավ, երկարատև մեջքի բորբոքային ցավ չի նշում։ Հոդային գանգատների առկայության պատճառով կատարվել է լրացուցիչ նպատակային գնահատում՝ պսորիատիկ արթրիտի հնարավոր վաղ նշանները բաց չթողնելու համար։
Հիվանդի գանգատները
Հիմնական գանգատներն են. արմունկների և ծնկների շրջանում կարմիր, հաստացած և թեփոտվող օջախներ, գլխամաշկի քոր և թեփոտում, մեջքի շրջանում նոր առաջացած ցան, մաշկի չորություն, միջին ինտենսիվության քոր։ Քորը գնահատում է մոտ 5/10։ Հիվանդը հատկապես նշում է, որ օջախների տեսքը իրեն անհանգստացնում է ամռանը՝ կարճաթև հագուստ կրելու ժամանակ։
Առաջնային ձևաբանական տարրեր
Մաշկի զննման ժամանակ հայտնաբերվեցին. բազմաթիվ էրիթեմատոզ պապուլներ, պապուլները միաձուլվելով ձևավորում են ինֆիլտրատիվ թիթեղներ, թիթեղները հստակ սահմանազատված են շրջակա առողջ մաշկից, ախտահարումները հիմնականում սիմետրիկ են։ Առավել արտահայտված օջախները գտնվում են արմունկների և ծնկների էքստենսոր մակերեսներին։ Թիթեղների մակերեսին առկա է չոր, սպիտակավուն-արծաթափայլ թեփ։ Կողմնային լուսավորմամբ նկատվում է օջախների հստակ բարձրացում առողջ մաշկի նկատմամբ։
Երկրորդային ձևաբանական տարրեր
Առկա են. սպիտակավուն-արծաթափայլ թեփ, առանձին մակերեսային էքսկորիացիաներ, որոշ հին օջախների շրջանում՝ հետբորբոքային հիպերպիգմենտացիա։ Արտահայտված էրոզիաներ, խոցեր կամ թարախային կեղևներ չեն հայտնաբերվել։ Արմունկի թիթեղներից մեկի մակերեսային թեփը զգուշությամբ հեռացնելուց հետո նկատվեց կետային արյունահոսություն, որը համապատասխանում է Աուսպիցի երևույթին։ Քանի որ ֆենոմենը կարող է առաջանալ նաև ոչ սպեցիֆիկ մեխանիկական վնասման դեպքում, այն գնահատվել է որպես օժանդակ, այլ ոչ թե առանձին ախտորոշիչ չափանիշ։
Ցանի տեղակայումը
Ախտահարումները տեղակայված են. երկու արմունկների էքստենսոր մակերեսներին, երկու ծնկների էքստենսոր մակերեսներին, գլխամաշկին՝ հատկապես ճակատամազային սահմանագծի շրջանում, սակրալ/գոտկային հատվածում, մեջքի վերին հատվածում, առանձին փոքր օջախներ՝ սրունքների վրա։ Ափերը, ներբանները, աճուկային ծալքերը և անութային հատվածները տվյալ պահին ախտահարված չեն։ Դեմքի շրջանում արտահայտված պսորիատիկ թիթեղներ չկան։ Գլխամաշկի ախտահարումը որոշ հատվածներում անցնում է մազերի սահմանագծից դեպի ճակատի մաշկ։
Եղունգների և մազերի ախտահարումը
Եղունգների մանրակրկիտ զննմամբ հայտնաբերվեց. աջ ձեռքի II և III եղունգների թեթև փոսություններ, III եղունգի հեռավոր հատվածում՝ փոքր օջախային օնիքոլիզ, ենթաեղունգային արտահայտված հիպերկերատոզ չկա, եղունգների զգալի փխրունություն չկա։ Սնկային վարակը տարբերակելու նպատակով փոփոխված եղունգից վերցվեց եղունգային նյութի նմուշ՝ միկոլոգիական հետազոտության համար։ Գլխամաշկի մազերի խտությունը պահպանված է։ Սպիացող կամ օջախային մազաթափություն չկա։
Լաբորատոր, հյուսվածաբանական, գործիքային, դերմատոսկոպիական և այլ հետազոտությունների տվյալներ
Հիվանդության տարածվածությունը գնահատելու համար որոշվել է մարմնի ախտահարված մակերեսը՝ BSA ≈ 7%։ Ընդհանուր գնահատմամբ՝ PGA = 2–3, այսինքն՝ թեթևից միջին արտահայտվածության հիվանդություն։ Կյանքի որակի վրա ազդեցությունը գնահատելու նպատակով հիվանդին առաջարկվել է լրացնել DLQI հարցաթերթիկը։ Դերմատոսկոպիա Արմունկի թիթեղի դերմատոսկոպիկ հետազոտությամբ դիտվում են. սպիտակավուն թեփավորում, բաց վարդագույն/էրիթեմատոզ ֆոն, բազմաթիվ համաչափ բաշխված կետավոր անոթներ, անոթները տեղակայված են համեմատաբար միատարր կերպով։ Եղունգի միկոլոգիական հետազոտություն KOH միկրոսկոպիայով սնկային տարրեր չեն հայտնաբերվել։ Սնկաբանական ցանքսը բացասական է։ Այս տվյալները նվազեցնում են օնիքոմիկոզի հավանականությունը։
Դիֆերենցիալ ախտորոշում
Սեբորեային դերմատիտ, Ատոպիկ դերմատիտ, Tinea corporis, Pityriasis rubra pilaris, Քրոնիկ էկզեմա, Երկրորդային սիֆիլիս
Նախնական ախտորոշումը
Վուլգար պսորիազ
Վիտամինոթերապիա
Հիվանդին բացատրվել է, որ պսորիազը քրոնիկ, ռեցիդիվող բորբոքային հիվանդություն է, և բուժման նպատակն է երկարատև վերահսկումը, ոչ թե միայն մեկ սրացման վերացումը։ Խորհուրդ է տրվել. չվնասել և չքերծել թիթեղները, խուսափել մաշկի կրկնվող մեխանիկական վնասումից, պահպանել կանոնավոր խոնավեցնող խնամք, դադարեցնել ինքնուրույն հակասնկային քսուքների օգտագործումը, նվազեցնել ծխախոտի օգտագործումը, վերահսկել մարմնի քաշը, անհատական սրացնող գործոնների դեպքում վարել ախտանշանների օրագիր։
Տեղային բուժումը
Արմունկների, ծնկների և իրանի թիթեղների համար նշանակվել է տեղային կորտիկոստերոիդ + վիտամին D-ի ածանցյալ պարունակող համակցված բուժում։ Թիթեղների արտահայտված թեփավորման դեպքում խորհուրդ է տրվել կերատոլիտիկ միջոց՝ սալիցիլաթթվի հիմքով։ Գլխամաշկի համար ընտրվել է տեղային կորտիկոստերոիդային լուծույթ/լոսյոն, կարճատև օգտագործման համար։ Հիվանդին խորհուրդ է տրվել. եղունգները կարճ պահել, խուսափել մեխանիկական վնասումից, չպոկել օնիքոլիզացված հատվածները։ –6 շաբաթ անց նախատեսվել է կրկնակի մաշկաբանական զննում։ Եթե տեղային բուժմամբ հիվանդությունը բավարար չափով չվերահսկվի կամ BSA-ն զգալիորեն ավելանա, հաջորդ փուլում կքննարկվեն. նեղաշերտ UVB ֆոտոթերապիա, համակարգային բուժում, համապատասխան ցուցումների դեպքում՝ թիրախային/կենսաբանական բուժում։
